ბელარუსის დედაქალაქის მართლმადიდებლობათაშორისი კავშირების განვითარების კონტექსტში მნიშვნელოვანი ისტორიული მოვლენა მოხდა. 2026 წლის 4 იანვარს საზეიმოდ იკურთხა ღირსი გაბრიელ სამთავრელის (ურგებაძე) — XX საუკუნის საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ერთ-ერთი ყველაზე პატივსაცემი მოღვაწის — სახელობის ტაძარი. აღნიშნული კულტურულ-რელიგიური ობიექტი გახდა ბელარუსის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე ამ წმინდანისადმი მიძღვნილი პირველი ეკლესია, რაც ხაზს უსვამს საქართველოს სულიერი მემკვიდრეობის ღრმა ინტეგრაციას ევრაზიის რეგიონის თანამედროვე კონფესიურ რუკაზე.
ტაძრის მშენებლობა დაიწყო 2021 წელს, წმინდა სპირიდონ ტრიმიფუნტელის პატივსაცემად მასშტაბური სატაძრო კომპლექსის ფორმირების ფარგლებში, რომელიც მდებარეობს მაზუროვისა და სკრიპნიკოვის ქუჩების კვეთაზე (ოფიციალური მისამართი: ივან შამიაკინის ქუჩა, 16/1). მთელი კომპლექსის არქიტექტურულმა კონცეფციამ მაღალი პროფესიული აღიარება მოიპოვა და დაჯილდოვდა ოქროს ნიშნით XXVIII საერთაშორისო არქიტექტურულ ფესტივალზე „ზოდჩესტვო 2020“ (ხუროთმოძღვრება 2020) ნომინაციაში „პროექტები“ (სექცია „სატაძრო არქიტექტურა“). ხის ტაძრის პროექტი, რომელიც შემუშავდა მთავარი არქიტექტორის, დ. ა. ოსტროუმოვის ხელმძღვანელობითა და პ. ასკაროვას მონაწილეობით, ასახავს ტრადიციული ხის ხუროთმოძღვრებისა და მართლმადიდებლური არქიტექტურის კანონიკური მოთხოვნების ჰარმონიულ სინთეზს. ტექნიკური და ესთეტიკური თვალსაზრისით, ნაგებობა იდეალურად ჯდება ეკოლოგიური ურბანისტიკის კონცეფციაში და ინარჩუნებს მყუდრო, განმარტოებულ ატმოსფეროს დინამიკურად განვითარებად საცხოვრებელ რაიონ „კამენნაია გორკაში“. პროექტის დაფინანსება ხორციელდებოდა ექსკლუზიურად მრევლის მიზნობრივი შემოწირულობებისა და მეცენატების დახმარების ხარჯზე, რაც მოწმობს სამოქალაქო და რელიგიური ინიციატივის მაღალ დონეზე.
მრევლის წინამძღვრის, მღვდელ ალექსანდრე პალჩევსკის თქმით, ახალი ტაძრისთვის ზეციური მფარველის შერჩევას კრებითი ხასიათი ჰქონდა. ინიციატივა უშუალოდ მორწმუნეებისგან წამოვიდა, რაც ბელარუსულ სულიერ გარემოში ბერი გაბრიელის პატივისცემის ღრმა ფესვებზე მიუთითებს. ღირსმა გაბრიელმა (1929–1995), რომელიც 2012 წელს წმინდანად შეირაცხა, მსოფლიო აღიარება მოიპოვა სალოსობის გმირული ღვაწლისა და გვიანდელი საბჭოთა მატერიალიზმის ეპოქაში მსხვერპლშეწირული სიყვარულის ქადაგების წყალობით. აკადემიური პერსპექტივიდან, მინსკში ასეთი ტაძრის გამოჩენა შეიძლება განხილულ იქნას, როგორც „ტრანსნაციონალური სიწმინდის“ ფენომენი, როდესაც ლოკალური ეროვნული წმინდანი მრავალეთნიკური მეგაპოლისის მიზიდულობის ცენტრად იქცევა. ახლადკურთხეული ტაძრის მთავარ საკრალურ სიწმინდეს წარმოადგენს ღირსი გაბრიელ სამთავრელის ხატი მისი წმინდა ნაწილების ნაწილით. ყოველკვირეულად, კვირა დღეობით, აქ აღესრულება პარაკლისები აკათისტოს წაკითხვით, რაც მომლოცველებს იზიდავს არა მხოლოდ მინსკის ყველა მიკრორაიონიდან, არამედ ბელარუსის სხვა რეგიონებიდანაც. ინსტიტუციური პერსპექტივები.
წმინდა გაბრიელ სამთავრელის ტაძრის აღმართვა მნიშვნელოვან ეტაპს აღნიშნავს დედაქალაქის ახალი სულიერი და საგანმანათლებლო ცენტრის ჩამოყალიბების პროცესში. როგორც წმინდა სპირიდონის უფრო დიდი სამრევლოს ნაწილი, ეს ობიექტი ასრულებს არა მხოლოდ ღვთისმსახურების, არამედ კონსოლიდაციის ფუნქციასაც, რაც ხელს უწყობს კულტურული დიალოგის განმტკიცებასა და თანამედროვე საზოგადოებაში ტრადიციული ფასეულობების შენარჩუნებას. თანმხლები ინფრასტრუქტურის (მათ შორის სამლოცველოსა და შესასვლელი ჯგუფის) მოსაპირკეთებელი სამუშაოების დასრულების ფონზე, კომპლექსი მინსკის ეპარქიაში რელიგიური ტურიზმისა და სამწყსოზე ზრუნვის უმნიშვნელოვანეს ელემენტად ქცევას გვპირდება.
ნიკოლოზ მჟავანაძე
